Jaskinia Olsztyńska

Jaskinia Olsztyńska należy do najbardziej rozpoznawalnych jaskiń znajdujących się na terenie Rezerwatu Przyrody Sokole Góry na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Położona jest na północno-zachodnim zboczu wzgórza Góra Pustelnica. Jest to jaskinia krasowa powstała w jurajskich wapieniach, charakterystycznych dla tego regionu. Wraz z pobliską Jaskinią Wszystkich Świętych tworzy jeden rozległy system jaskiniowy o łącznej długości około 224 metrów i deniwelacji wynoszącej około 29 metrów. Układ korytarzy ma głównie przebieg poziomy, dzięki czemu poszczególne partie jaskini są stosunkowo rozległe i łatwe do przemieszczania się.

Jaskinia była znana już w XIX wieku i została opisana przez geologa Jerzego Bogumiła Puscha. W dawnych relacjach uchodziła za jedną z najpiękniejszych jaskiń w Polsce, przede wszystkim ze względu na niezwykle bogatą szatę naciekową – stalaktyty, stalagmity oraz liczne polewy kalcytowe. Niestety w XIX oraz na początku XX wieku prowadzono tu wydobycie kalcytu (tzw. szpatu), co spowodowało zniszczenie znacznej części nacieków i bezpowrotną utratę wielu naturalnych form.

Do jaskini prowadzi kilka otworów wejściowych, które łączą się w jeden wspólny system korytarzy. Główne wejście ma około 3 metrów szerokości i około 1,7 metra wysokości. Obecnie jaskinia ma przede wszystkim znaczenie przyrodnicze i naukowe – jest miejscem badań geologicznych oraz siedliskiem wielu gatunków nietoperzy. Dzięki ochronie rezerwatowej teren wokół niej zachował swój naturalny charakter, a sama jaskinia stanowi ciekawy element krajobrazu Jury Krakowsko-Częstochowskiej