Kolegiata Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim

Kolegiata Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych Warmii oraz charakterystyczny element panoramy miasta. Ta monumentalna ceglana świątynia góruje nad historycznym centrum miasta.

Pierwszy kościół parafialny w tym miejscu był drewniany i istniał już na początku XIV wieku. Został spalony w 1311 roku podczas najazdu litewskiego księcia Witenesa. Obecną murowaną świątynię wzniesiono w drugiej połowie XIV wieku jako późnogotycki kościół halowy. Na przestrzeni wieków była wielokrotnie przebudowywana i odnawiana, zwłaszcza po pożarze z 1698 roku oraz podczas dużej rozbudowy w latach 1892–1896. W 2008 roku kościół otrzymał rangę kolegiaty i stał się siedzibą kapituły kolegiackiej.

Kolegiata jest imponującą, trójnawową budowlą z czerwonej cegły, reprezentującą dojrzały gotyk warmiński. Jej najbardziej charakterystyczzym elementem jest 66-metrowa wieża, widoczna z wielu punktów miasta. Wnętrze nakrywają piękne sklepienia gwiaździste z XIV i XV wieku, a układ przestrzenny zachowuje surowość i monumentalność typową dla średniowiecznej architektury sakralnej Prus.

Choć obecne wyposażenie ma w dużej mierze charakter neogotycki, we wnętrzu zachowało się wiele starszych i cennych dzieł sztuki. Podczas II wojny światowej część wyposażenia została wywieziona lub zaginęła. Mimo to świątynia zachowała swój historyczny charakter i do dziś zachwyca zarówno wiernych, jak i miłośników architektury gotyckiej.