Kościół warowny w Ațel

Ațel (wym. Acel), dawniej Oțel (w dialekcie saskim Hätselderf, Hâtseldref, niem. Hetzeldorf, węg. Ecel), jest wsią położoną w północnej części regionu Sybin, na Wyżynie Târnavelor. Jest stolicą gminy Ațel. Przypuszcza się, że kościół w Ațel istniał już w XIII wieku, ponieważ biskup Piotr z Alba Iulia umieścił tam w 1283 roku dziekana Waltera z Villa Echellini na czele listy księży z Kapituły z Mediaș. Wzmianka o tej miejscowości znajduje się w dokumencie z 1283 roku, gdzie występuje pod łacińską nazwą Villa Echelini , a dotyczącej niejakiego dziekana Walterusa z Villa Echelini, gdzie Ațel był częścią Terra Medies. Nazwę niemiecką zapisywaną: Hetzeldorf, datuje się na 1423 rok. W 1466 roku król Mateusz Korwin nadaje miejscowości ius gladii- prawo miecza (prawo karania śmiercią), jak i prawo do cotygodniowego jarmarku. Była to jedna z najlepiej rozwijających się gmin saskich Stolicy Mediașului. Kościół Ewangelicko-Luterański jest zabytkiem w stylu gotyckim o dużej wartości, zbudowanym ok. 1380 roku, wzorowanym na Kościele Św. Marii znajdującym się w Sybinie. Na początku kościół posiadał jedno prezbiterium zamknięte z trzech stron i jedną nawę główną z płaskim sufitem, który łączył się z nawami bocznymi przy pomocy trzech arkad ostrołukowych. Miał też dzwonnicę znajdującą się nad zachodnią częścią nawy głównej i posiadającą ostrołukowe okna, które zostały później zamurowane. W wieży dzwonniczej zachowały się dwa dzwony datowane na XV wiek, z których duży dzwon nosi napis: O rex glorie Jesu Christi veni cum pace. Przy budowie kościoła z Ațelu pracował mistrz kamieniarstwa, średniowieczny budowniczy Andreas Lapicida z Sybina. W 1460 roku, przed właściwym ufortyfikowaniem kościoła, zbudowano owalny mur z wieżami. Wieża od strony wejściowej, usytuowana na południowym wschodzie, była wzniesiona z piaskowca, ale wraz z przeróbkami związanymi z kształtem wieży pierwotna wysokość uległa zmniejszeniu.