Manufaktura Poznańskiego w Łodzi

Pewnie sam Izrael Poznański, jak i powojenni pracownicy fabryki „Poltex” nie uwierzyli by, gdyby im w tamtych czasach ktoś powiedział, że ich fabryka stanie się centrum handlowym, ale tak się stało i dawna fabryka Poznańskiego jest dziś handlową i kulturalną wizytówką Łodzi.

Łódzka fabryka przetwórstwa bawełny powstała w latach 1872–1892 według projektu Hilarego Majewskiego. Jej założycielem i właścicielem był Izrael Poznański, przedsiębiorca łódzki pochodzenia żydowskiego. Był on zaliczany razem z Ludwikiem Geyerem i Karolem Scheiblerem do trzech łódzkich „królów bawełny”. Była to największa fabryka kalisko-mazowieckiego okręgu przemysłowego i zajmowała obszar prawie 30 hektarów. Największym obiektem fabryki była pięciokondygnacyjna przędzalnia bawełny powstała w latach 1877–1878. Fabryka poznańskiego zatrudniała tyle ludzi, że w okresie międzywojennym działał tu nawet klub sportowy.

Po II wojnie światowej zakład znacjonalizowano i utworzono w fabryce Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. Juliana Marchlewskiego. Julian Marchlewski w XIX wieku pracował w łódzkiej manufakturze prowadząc działalność socjalistyczną wśród robotników, więc był dobrym patronem dla komunistycznej fabryki. W latach 70 do nazwy dodano słowo „Poltex” i odtąd zakład nosił nazwę: Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. Juliana Marchlewskiego, „Poltex”, a w latach 80 usunięto nazwę patrona i została tylko nazwa Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Poltex”.

Po upadku PRL-u łódzka fabryka jak i wiele podobnych zakładów stanęła na skraju bankructwa. Już w 1991 roku ogłoszono upadłość zakładu, potworzyły się z niej różne spółki, które próbowały przeprowadzić restrukturyzację przedsiębiorstwa, lecz się to nie udało. W 1998 roku właścicielem fabryki stała się francuska firma Apsys Polska z ambitnym planem przekształcenia zakładu w nowoczesne centrum handlowo – rozrywkowe, ale z zachowaniem starej oryginalnej zabudowy, wyburzono jedynie współczesne naniesienia na terenie fabryki.

Dzisiaj, otwarta w 2006 roku Manufaktura, bo tak nazywa się cały kompleks jest wizytówką Łodzi. Oprócz centrum zakupowego kwitnie tu życie kulturalne, mieści się tu muzeum, kino a nawet teatr. Dawne budynki fabryczne tworzą tu jak by rynek w którym funkcjonują restauracje. Nie są to znane ze wszystkich centrów handlowych sieciówki, lecz bardzo ciekawe lokale, serwujące kuchnie z całego świata. Uroku miejscu dodają fontanny i pięknie podświetlone fasady dawnej fabryki. Znajdziemy tu nawet czterogwiazdkowy hotel i centrum konferencyjne. W sumie Manufakturę tworzy trzynaście zrewitalizowanych postindustrialnych budynków. To harmonijne połączenie historii i nowoczesności jest dziełem angielskie firmy architektonicznej Virgile&Stone.