Riese Kompleks Włodarz

Kompleks Włodarz wchodzi w skład projektu Rise, największej inwestycji górniczo-budowlanej rozpoczętych w Górach Sowich na Dolnym śląsku przez III Rzesze. Najbardziej znane systemy podziemnych korytarzy i hal znajdziemy właśnie pod górą Włodarz, w Osówce, Rzeczce, Jurgowcach Górnych, Soboniu, Sokolcu, oraz pod Zamkiem Książ. Włodarz to największy z tych podziemnych obiektów, który Niemcy zaczęli budować w 1943 roku, przy użyciu tysięcy więźniów z obozów koncentracyjnych. Nadzór nad budową przejęła Organizacja Todt. Na potrzeby budowy stworzono sieć obozów pod kryptonimem Arbeitslager Riese i była częścią sieci podobozów Groß-Rosen. Kompleks Włodarz wydrążono w masywie góry Włodarz. Do systemu korytarzy prowadzą trzy wejścia, jedno z nich udostępnione jest dzisiaj dla ruchu turystycznego. Korytarze w tym kompleksie krzyżują się ze sobą prostopadle tworząc siatkę, ich długość szacowana jest na 3,200 metrów. Zaczęto drążyć tu też w skałach potężne hale. Spora część podziemi udostępniona jest do zwiedzania, jednak nadal 1/8 kompleksu zalana jest wodą tworząc przy okazji dodatkową atrakcję, pływanie po zalanej części obiektu łodziami. Nie zachowała się żadna dokumentacja tego miejsca i nie wiadomo do czego miały służyć podziemne miasta, domysłów i teorii jest wiele. Najbardziej prawdopodobne to te, że miano tu przenieść produkcję tajnych rakiet V1 i V2 z fabryki na wyspie Uznam. Inna zakłada, że miały tu powstać tajne zakłady, które pracowałyby nad cudowną bronią Rzeszy – bronią jądrową. Mniej prawdopodobna jest teoria, że Niemcy miały tu składować dzieła sztuki grabione na wschodzie, gdyż warunki i wilgoć raczej nie sprzyjały magazynowaniu takich rzeczy.