Schron kolejowy w Jeleniu

Jeleń to malutka osada położona w województwie łódzkim, w kompleksie leśnym na południowy wschód od Tomaszowa Mazowieckiego. Znajdują się tu tajemnicze budowle z okresu II wojny światowej, jest nim potężny schron kolejowy i bunkry pomocnicze. Budowę tego kompleksu prowadziła hitlerowska organizacja Todt i były częścią stanowiska dowodzenia „Anlage Mitte“. Lokalizacja była nie przypadkowa, gdyż w pobliskiej Spale mieściła się siedziba ważnego niemieckiego ośrodka dowodzenia Ober-Ost. Budowa schronów, ruszyła w 1940 roku. Kilka kilometrów od Jelenia w osadzie Konewka, 2 km na północ od Spały równocześnie powstawał drugi, prawie bliźniaczy schron - https://grupabiwakowa.pl/bunkier-kolejowy-w-konewce. Trzeci bliźniaczy i ostatni tego typu obiekt w Polsce powstał w Stępinie na Podkarpaciu - https://grupabiwakowa.pl/stepina. Do budowy schronu sprowadzono tysiące robotników i jeńców i ukończono go już w 1941 roku. Schron w Jeleniu ma długość 355 metrów i jest 25 metrów krótszy od tego w Konewce, różni go też lekko łukowaty kształt (bunkry w Konewce i Stępinie są proste). Przekrój schronu ma kształt ostrołuku, wewnątrz na całej długości ciągnie się torowisko. Po bokach peronu są zejścia do mniejszego, równoległego korytarza podzielonego stalowymi, hermetycznymi drzwiami na pomieszczenia dla obsługi pociągu. Obok schronu powstało kilka bunkrów pomocniczych, które mieściły elektrownie, stacje uzdatniania wody, kotłownie i inne pomieszczenia techniczne obsługujące schron kolejowy. Schrony kolejowe tak naprawdę nie spełniły swojej roli, gdyż szybkie przemieszczanie się Wehrmachtu w głąb rosyjskiego terytorium w pierwszym okresie ataku na Związek Radziecki wymusiło podążanie dowództwa na wschód za oddziałami i linią frontu, co sprawiło, że korzystanie z obiektów „Anlage Mitte” stało się zbędne. Bunkry zamieniono na magazyny i zakłady remontowe silników lotniczych tomaszowskiej filii firmy Daimler-Benz Flugmotorenwerke. Pod koniec II wojny światowej Niemcy opuszczając to miejsce zaminowali bunkry, lecz nie zdążyli ich wysadzić. Po wojnie obiekty przejęło wojsko, a potem schron wykorzystywała jako magazyn „Centrala Rybna”, która urzędowała tu do 1990 roku. Potem schrony nie miały gospodarza i zostały zdewastowane przez złomiarzy. Dziś też nie mają opieki i można je swobodnie zwiedzać i eksplorować. Będąc w Jeleniu warto też zobaczyć zabytkową starą, drewnianą stacyjkę - https://grupabiwakowa.pl/stacyjka-w-jeleniu.