Tvrđava Kastel - Twierdza Kastel

Najstarszym zabytkiem miasta Banja Luka, położonego w Republice Serbskiej na Terenie Bośni i Hercegowiny jest Twierdza Kastel. Pierwsze ślady jej istnienia pochodzą już czasów rzymskich, potwierdzają to badania archeologiczne, podczas których znaleziono tu eksponaty z tego okresu. Możemy je zobaczyć w pobliskim Muzeum Republiki Serbskiej. Murowana forteca powstała tu w XIX wieku, za panowania tureckiego została rozbudowana do widocznych dziś rozmiarów. Twierdza miała za zadanie chronić dolinę rzeki Vrbas przed najazdami wroga, głównie z północy. W 1737 r . nastąpiła najsłynniejsza bitwa pod fortem Kaštel. Potężne jednostki austriackie , dowodzone przez generała Hildenburghausena penetrowały dolinę Vrbas i zaatakowały twierdzę, jednak od tyłu zaatakowały je wojska Ali Paszy Hekimoglu i zamek nie został zdobyty. W XIX wieku Kastel, stracił znaczenie militarne i popadł w ruinę. Dziś z potężnej twierdzy zachowały się głównie mury obronne z otworami strzelniczymi i posterunkami obserwacyjnymi. We wnętrzu, obok sceny letniej, placów zabaw dla dzieci i restauracji mieści się siedziba Instytutu Ochrony Dziedzictwa Kulturowego, Historycznego i Naturalnego Republiki Serbskiej która działa od 1976 roku. Decyzją Unii Europejskiej o pomocy z funduszy przedakcesyjnych, miasto dostało wsparcie finansowe na rekonstrukcję twierdzy, dzięki temu mury obronne wraz z wieżami zostały zrekonstruowane.