Zamek krzyżacki w Grudziądzu

Zamek krzyżacki w Grudziądzu powstał na 60 metrowym wzgórzu, tuż nad Wisłą, w połowie XIII w. Jednak przypuszcza się, że w tym miejscu istniał wcześniej piastowski gród obronny. Krzyżacy pierwszy etap budowy zakończyli około 1300 roku, powstała wtedy wieża, której replika zachowała się do dziś jako wieża "Klimek". Potem dopiero dobudowano skrzydła gotyckiej warowni, która stała się siedzibą komtura. Po Bitwie pod Grunwaldem na jakiś czas zamek zajęły oddziały polskie, ale już w 1454 roku został on przejęty przez siły Związku Pruskiego. Po powrocie Prus do Polski stał się siedzibą starostów grudziądzkich i odwiedzali go najbardziej znani polscy królowie i inne koronowane głowy ówczesnej Europy. Budowla najbardziej ucierpiała podczas potopu szwedzkiego, a kolejne wojny w XVIII doprowadziły do jego upadku. W latach 1796-1804 król pruski Fryderyk Wilhelm II nakazał rozbiórkę warowni, a materiał pozyskany z wyburzania miał posłużyć do budowy cytadeli i więzienia. Z budowli pozostały tak naprawdę fundamenty i wieża, która z czasem też uległa uszkodzeniu. Pierwsze próby zabezpieczenia ruin podjęto w 1862 roku i aż do wybuchu II wojny światowej etapami przeprowadzano rewitalizację góry zamkowej, by mogła służyć mieszkańcom i turystom. Podczas II wojny światowej Niemcy prowadzi na terenie zamku badania archeologiczne, a w 1945 roku, gdy zbliżał się front, okupanci wysadzili w powietrze wieżę Klimek. Potem przez lata wzgórze zamkowe było zapomniane, jedynie w okresie PRL-u usypano tu tylko kopiec widokowy. Dopiero w 2006 roku postanowiono rozpocząć pierwsze prace przy rewitalizacji tego miejsca. Odkopano relikty zamku, uporządkowano teren, a w 2014 roku odbudowano wieżę Klimek, która dziś pełni też rolę punktu widokowego na miasto i Dolinę Wisły. Wstęp na teren zamku jest bezpłatny.